Özet
MikroişlemciCOMMODORE-64'ün içinde asıl bilgisayar 4 cm uzunluğunda, 2 mm kalınlığında, 44 ayaklı bir nesne; daha doğrusu, bunun da içinde saklı 3-4 milimetrekare büyüklüğünde bir silikon kristalığı. Adı Mikroişlemci (microprocessor) veya Merkez İşlem Birimi (CPU).
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Mikroişlemci
COMMODORE:-64'ün içinde asıl bilgisayar 4 cm.
uzunluğunda, 2 mm. kalınlığında, 44 ayaklı bir nesne; daha
doğrusu, bunun da içinde saklı 3-4 milimetrekare
büyüklüğünde bir silikon kristalciği. Adı Mikroişlemci
(microprocessor) veya Merkez İşlem Birimi (CPU).
Mikroişlemcilerin çeşitli modelleri var. COMMODORE-64'te
bulunanı 6510 denilen türden ve APPLE'da, COMMODORE-
8296, 16 ve PLUS-#'te, ATARI’de bulunanın bir benzeri.
Öbür yaygın mikroişlemci çeşitleri 2-80 (SPECTRUM,
AMSTRAD), Intel 8088 (COMMODORE PC, IBM, NCR) ve
Motorola 68000 (AMIGA, SINCLAIR QL, McINTOSH).
Mikroişlemcinin yaptığı tek iş, bazısı açık bazısı kapalı
yüzbinlerce ufak elektrik anahtarında o anda bulunan açık-
kapalı sırasına göre, bazı anahtarları açıp bazılarını kapatmak,
böylece yeni bir açık-kapalı dizisi oluşturmak. Bu yüzbinlerce
anahtar da bilgisayarın belleği.
6510, 8 bit’lik bir mikroişlemci, 16 bit’lik bir adres
kapasitesine sahip ve yaklaşık 1 megahertz hızla çalışıyor.
Bunun anlamı şu: 6510 türü mikroişlemci, bellekteki
anahtarları aynı anda sekizerlik gruplar halinde okuyor, işliyor
ve değiştiriyor. Bu sekizli gruplar üzerinde saniyede yaklaşık 1
milyon işlem yapabiliyor. Ve toplam en çok 2 üstü 16, yani
524.288 anahtarlı ya da 65.536 tane sekizli gruptan oluşan bir
belleği kontrol edebiliyor.
Açık-kapalı anahtarların sıralamasına dayanan kodlama
sisteminin adı makine kodu ya da makine dili. 6510 makine
dilinin inceliklerini, arkadaşımız Baytan Bitirmez'in köşesinde
BİT ve BYTE (pin fal al fo i
Bir sokakta bazısı ev bazısı bos arsa olan birsira parsel
düşünelim:
Her eve 1, her arsaya O sembolünü verirsek, bu sokağın duru-
munu 1101100101001 diye özetleyebiliriz. Bu rakamlar dizisini şimdi
aritmetikte bir sayı olarak ele alırsak, 6963 sayısını elde ede-
Tiz. Aynı şekilde; iki arsa bir ev iki ev iki arsa bir ev yerine kısaca
89 diyebiliriz. Bunun gibi, bilgisayar belleğinde her açık anahtarı
1, kapalı anahtarı da O'la simgelemek büyük kolaylıklar sağlaya-
caktır.
Bu sistemde, açık veya kapalı bir anahtarı temsil eden 1 veya
O'lara bit (binary digit) adı veriliyor. İşlemlerimizi sekizden yaptı-
gımız için de, sekiz bit'ten oluşan bir sayıyı ifade eden bayt diye
bir birim kullanılıyor. Bir bayt'ın sahip olabileceği en düşük değer
00000000, yani O; en yüksek değer ise 11111111, yani 256. “Belle-
Bin bir yerine 123 sayısını koymak” gibi bir ifade görürsek, bun-
dan, bir dizi anahtarı 01111011 haline getirmek anlamını çıkara-
cağız.
BELLEK
Dünyada hafızası fil ve deveden daha güç-
lü olan tek yaratık, bilgisayar. Bilgisayarın.
belleği, dış görünüşü tıpkı mikroişlemciye
benzeyen çipler üzerinde, binlerce açık/ka-
palı anahtarlardan oluşuyor. Bellek çipleri-
nin üç çeşidi vardır:
ROM’larda (Read Only Memory), hangi
anahtarların açık, hangilerinin kapalı olduğu
fabrikada belirlenir. Sonradan değiştirmek
mümkün değildir.
RAM (Random Access Memory) belleğin
anahtarlarını, mikroişlemci istediği gibi ka-
patıp açabilir. Ama bilgisayar prizden çekil-
diği anda, tüm anahtarlar kapanır ve RAM
bellekte hiçbir şey kalmaz.
EPROM'lar (Erasable Programmable
ROM) ise, elektrigin kapatılmasından etki-
lenmez, ama EPROM programlayıcı adı ve-
rilen özel cihazlarla silinebilir ve yeniden
programlanabilir.
İster ROM, ister RAM, ister EPROM ol-
sun, bellek sadece belli açık-kapalı dizileri-
ni simgeleyen bir dizi sayıyı içeriyor. Bu sa-
yıların bir kısmı, belli bir kod uyarınca mik-
14
roişlemciye birtakım sayıları alıp başka sa-
yilara çevirmesini, belleğin bir bölümünde-
ki sayıları belli kurallar uyarınca değiştirme-
sini bildiren programlar olabilir. Bir kısmı,
mikroişlemci tarafından işlenecek veriler, ör-
neğin Fenerbahçe'nin puanları ve golleri veya
döviz kurları olabilir. Sayılarla ifade edilen
bir nota dizisi de olabilir. Alfabenin harfle-
rini Mors koduna benzeyen ve “ASCII ko-
du” adı verilen bir sayı sistemiyle simgeler-
sek, örneğin bir makale de olabilir.
Mesela, 0100001 = A, 01000010=B,
01000011 =C vb. olsa,
010100110/000101010011000100000101
001101 =83, 69, 76, 65, 77=SELAM de-
mektir ve belleğin 5 bayb'lık bir köşesinde
durabilir.
COMMODORE-64'ün belleğinde, 24 ki-
lobayt ROM var. ROM'da mikroişlemciye
klavyeden gelen sinyalleri nasıl düzenleyece-
ini ve PRINT, LOAD, GOTO gibi BASIC
kodlarını görünce hangi sinyal dizilerini üre-
teceğini bildiren programlar bulunuyor. Ay-
nica Karakter Üretici denilen bir ROM da,
ekranda harf ve şekiller olarak gördüğünüz.
yanık/sönük nokta kalıplarını içeriyor. 64
kilobayt RAM’mn bir kısmı boş. RAM’daki
ana program, bu bölgeleri, bizim vereceği-
miz (ya da kasetten yüklenecek) program ve
bilgiler için ayırmış. Klavyeden bir şeyler ya-
zp (RETURNP'e basınca, mikroişlemci,
ROM’daki kod uyarınca, bizim gönderdiği
miz sinyalleri başka bir sayı dizisine çevirip
RAM’in bu kısmına yerleştiriyor; yani pat
pat bazı anahtarları açıp bazılarını kapatı-
yor. RAM’in bir kısı ise özel amaçlara ay-
rılmış: Örneğin 1024'üncü bayt’tan 2023”-
üncü bayt'a kadar olan kısımda bulunan ra-
kam dizileri, harf ve şekiller olarak ekrana
yansıyor; 53281’inci bayt ekran rengini be-
lirliyor vb.
COMMOCdOrE MR
