Özet
1930 yılında buhranın avdet edecek olursak en ciddi istatistikler ianese, 1930'da başlayıp iniatit devresinin, en düşük noktasını idrak ettikten sonra, 1934'te nihayete erdiğini ve ondan sonra tedricen bir yükselme başladıgını, görürüz. Aşağıda zikredeceğimiz rakamlar bu tarihten itibaren buhranın tasfiye devresine girmiş olduğunu gösterir:.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Siyaset ve İktisadiyat
difer ve vapur istatistiklerinde nakliyat rakamları küçülür, mü-
esseseler büyük zararlara maruz kalır.
Alışverişlerin azalması beynelmilel ticaretin de daralması
demektir. Her memlekette ithalât ve ihracat rakkamları küçü-
lür. Bu hal kambiyo zorluklarını da celp ve davet eder.
Buhranların mali ârazları da mühimdir. Bankalara müşki-'
lât içinde kalır, senedat cüzdanı kabarır, ödenmiyen senetlerin
nisbeti artar, ankesi müdafaa etmek güçleşir, sermayeler işsiz
kalır.
Buhranın devlet maliyesi üzerine olan tesirlerini de hatır-
lamak lâzımdır. İş hacminin daralması, dahili ve harici ticare-
tin durması vergi varidatının azalmasını, devlet masraflarının,
bilhassa içtimai masrafların, çoğalmasını mucip olur; bütçeler
küçülür, muvazeneyi temin etmek müşkülleşir. Devletler mu-
vazene açıklarını kapamak için istikraz yapmak, istikbalde ye-
ni güçlükler doğuracak yollara düşmek mecburiyetinde kalır-
lar,
Fakat bir iktisadi feyz devresini takip eden bu düşkünlük
devri ilânihaye devam edemez. İhtiyaçlar durmadığı için stoklar
yavaş yavaş tükenecektir, Fiyat düşkünlüğü bu stokların tas-
İiyesine yardım edecektir. Stokların azalmağa başlaması
istihsali yeniden tahrik edecektir; yeni istihsali, stokların satı-
şında olduğu gibi zararlı fiyatlarla değil kârlı fiyatlarla yapmak
mecburiyeti olduğundan, fiyatlar yükselecektir. Fabrikalar
tekrar işliyecek, ham madde talebi artacak, amele sâyine daha
ziyade ihtiyaç arzedilecek, aylaklık azalacaktır. Stoklar tasfiye
olundukça istihsale emniyet gelecek, kemal devresini zeval
devresi nasıl takip etmişse, zeval devresini de o suretle bir ke-
mal devresi takip edecektir,
##k
Buhranların seyri hakkında bu malümatı verdikten sonra
şimdi 1930 buhranına avdet edecek olursak en ciddi istatistik-
ler ianesile, 1930 da başlıyan inhitat devresinin, en düşük nok-
tasını idrak ettikten sonra, 1934 te nihayete erdiğini ve ondan
sonra tedricen bir yükselme başladığını, görürüz. Aşağıda zik-
redeceğimiz rakamlar bu tarihten itibaren buhranın tasfiye
devresine girmiş olduğunu gösterir;
2
