language

ustmenu

searchbar

Her Ay 1937-04-20 Sayfa 46

Her Ay Dergisi, 20 Nisan 1937, Sayfa 46

 



Özet

Entropie hadisesi: Nihayet: fizik âleminde tekamülü gösteren ve fiziki kanunlarda statique bir nizam yerine dynamique bir nizamdan bahsetmeğe imkan veren diğer mühim bir hadise de entropie hadisesidir [1]. Biz artık eski mekanizmenein tasvir ettiği, sabit bir surette aynı hallerden geçecek olan mükemmel kapalı bir sistem karşısında değiliz. Filvaki Carnot devresi, son hali başlangıç halinin aynı olmak itibarile, kapalıdır. Fakat nazari bir surette ne münferit (isolé) dir, ne de münferitleştirilebilir: dışındaki sıcak ve soğuk menbalarla münasebet halındedir. Tamamile isolé bir sisteme entropie tahavvüle tabidir. Clausius'un gösterdiği gibi, o tahavvül daima bir istikamette gider: Sistem değeriğiçe entropie de artar. Artık yalnız bir geriye dönüş (involution) değil, fakat bir sistem tekamülü mevzuu bahistir. Münferit sistemin, münferit kalkışka yeniden başlamayan mütemadi bir tarihi vardır [2]. Vakia muhtelif sistemler arasında her an münasebet mevcuttur ve bu surette yine kapalı devreler fikrine dönebiliriz. Fakat unutulmamalıdır ki kânat heyeti meomuasile münferit bir sistem, kendi dışındaki bir sisteme merbut olmayan namütenahı bir bütün gibi alınınca tekrar entropie'nin meydana gittiğini ve bu manada bütün fiziki âlemin bir tarih manzarasını gösterdiğini kabul etmek zaruretindeyiz. Bundan dolayı Eddington, haklı olarak, tabiatın tekamülünden ve bir «tabiat oluşt» dan bahsetmektedir [3].



Diğer Dergiler



Tam metin içeriği

m m ————©C©—9——COO—M—< ————C<——

46 : Her A

Nihayet: fizik âleminde tekâmülü gösteren
ve fiziki kanunlarda statigue bir nizam ye-
rine dynamigue bir nizamdan bahsetmeğe
imkân veren diğer mühim bir hadise de entropie hadisesi-
dir((J. Biz artık eski möcanisme'in tasvir ettiği, sabit bir surette
ayni hallerden geçecek olan mükemmel kapalı bir sistem kar-
şısında değiliz. Filvaki Carnot devresi, son hali başlangıç ha-
linin ayni olmak itibarile, kapalıdır. Fakat nazari bir surette
ne münferit (isole) dir, ne de münferitleştirilebilir: dışındaki
sıcak ve soğuk menbalarla münasebet halindedir. Tamamile
isol& bir sistemde entropie tahavvüle tabidir. Clausius'un gös-
terdiği gibi, o tahavvül daima bir istikamette gider: Sistem de-
ğiştikçe entropie de artar. Artık yalnız bir geriye dönüş (invo-
lution) değil, fakat bir sistem tekâmülü mevzuu bahistir, Mün-
ferit sistemin, münferit kaldıkça yeniden başlamıyan mütema-
di bir tarihi vardır (2). Vakıa muhtelif sistemler arasında her
an münasebet mevcuttur ve bu suretle yine kapalı devreler fik-
rine dönebiliriz. Fakat unutmamalıdır ki kâinat heyeti mecmu-
asile münferit bir sistem, kendi dışındaki bir sisteme merbut
olmıyan namütenahi bir bütün gibi alınınca tekrar entropie'nin
meydana çıktığını ve bu manada bütün fiziki âlemin bir tarih
manzarasını gösterdiğini kabul etmek zaruretindeyiz. Bundan
dolayı Eddington, haklı olarak, tabiatın tekâmülünden ve bir
«tabiat oluşu» ndan bahsetmektedir (1.

Entropie
hadisesi:

ğ , Tabiatin tamami tarihinde (şua ve madde
Hayat nazariyeleri : e
avam tekâmül dıvarından sonra) aşılması en müşkül gö-

Li * rünen dıvarlardan biri de madde ile hayat
arasındaki geçittir. Mihaniki maddecilerin haşin sistemlerine
karşı mukavemet etmek «iç âlem» in hürriyetini kurtarmak

(41 Kabili aks olan her kudret istihalesinde, massedilmiş bir mik-
tar hararet ameli mihanikiye kalbolur. Biz her kabili aks istihaleye
bu massedilmiş hararet miktarının tâbii gibi bakabiliriz. İşte bir sis-
temin eniropiesi denilen şey bu tâbidir. Bu kelime yunancada « Ken-
di kendisine dönüş» (involulion) manasınd gelmekte imiş.

rey Abel Rey: Le retour öternel et la philosphie de la physigus
(ShJ. 85 - 88, 244 - 246).

(4) Eddington: Ayni eser. (Shj. 111 - 124); ayca; Eddinglon,
I'Univers en ezpansion, 1935.



Bu sayıdaki diğer sayfalar: