Özet
Sine rağmen, ancak % 5 veya 10 ile ölülecek bir terakki kaydetmektedir. Bütün terakkiye rağmen 1929 daki fiyatların, vasıta olarak, henüz yarısına bile varılamamıştır.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Siyaset ve İktisadiyat
sine rağmen, ancak “6 5 veya 10 ile ölçülecek bir terakki kay-
detmektedir. Bütün terakkiye rağmen 1929 daki fiatların, va-
sati olarak, henüz yarısına bile varılamamıştır.
Fikrimizce bu müzmin vaziyetin sebebini son on sene
içinde bütün dünyanın takip ettiği aşırı himeye siyasetinde
aramak lâzımdır. Seddi Çin gibi yüksek gümrük duvarları artık
himayeye kâfi gelmemekte, tarifeler, kontenjantıman, kliring,
kambiyo mürakabası desteklerile bir kat daha tahkim edilmek-
te, bununla da kalınamıyarak para kıymetini düşürmek suretile
idhalâtın tahdidi ve ihracatın teşviki yoluna gidilmektedir. Bü-
tün dünya, arı peteklerinde olduğu gibi yekdiğerile ittisali ol-
mıyan kompartımanlara, hücrelere ayrılmıştır. Eski merkatit-
list asırlarda bile görülmiyen, herhalde bugünkü kadar incelen-
miyen, bu himayeyi devletler buhrana sebeb olmak için değil,
belki de buhrandan korunmak için icad etmişlerdir. Fakat bun-
da o kadar ileri gitmişlerdir ki, zehirli ilâcın bazan, dozu fazla
gelerek, hastayı öldürdüğü gibi, himaye şiddeti de beynelmilel
iktisadi faaliyet membalarını kurutmuştur. İdhalâtın karşısına
konulan her mania aynı zamanda ihracatı da tahdit eder. Bü-
tün memleketler bu yola girince iktisadi hareket tabiatile azalır.
Himayeden vazgeçilmek mümkün değildir, fakat ifratları orta-
dan kaldırmalıdır. Dünyada harbin perişan ettiği emniyet his-
leri avdet etmeyince, para istikrarı temin edilmeyince, bütün
mütekabilen zararlar veren anormal himaye rejimleri, beynel-
milel anlaşmalar ve daha iyi teamüllerle yumuşatılmayınca vazi-
yette hakiki bir salâh temini mümkün değildir. Buhranın neka-
het devrindeyiz, fakat tedbir alınmazsa, hastalığın nüksetmesi
ihtimali vardır.
Prof. İbrahim Fazıl PELİN
