Özet
İktisadi buhranlar istihsal ile istihlak arasındaki muvazenesizliklerden doğar. Vücut lüzumundan çok veya az gida aldiği zaman nasıl hastalanırsa cemiyette de istihsal noksan ve ya fazla olduğu zaman o suretle bir takim rahatsızlıklar husus le gelir. Buhran iktisadi hayata ârız olan hastalıklardan başka bir şey değildir. Eski asırlarda mühim olan istihsal azlığı kitlik buhranlarıydı. Makinelerin ve nakil vasıtalarının tekamüllü, medeniyetin ilerlemesi bunları tamamile ortadan kaldırma disse de pek istisnaâ bir hale koydu. Buna mukabil istihsalin aldığı büyük mikyaslar, ve bütünlü dünyann mütevasil kaplar gibi birbirine bağlanması eski asırlarda pek az görülen, her halde bu günkü kadar şümüllü olmayan, diğer bir nevi buhrana, istihsal fazılağı buhranlarla, meydan açtı. İktisatılar müşahedeleriyle bu buhranların vasatı olarak sekiz on senede bir tekrerr ettiğini ortaya koymuşlardır. Bunlarla devri buhran isminin verilmesi de bundan dolayıdır. Nitekim 1815, 1827, 1836, 1847, 1857, 1867, 1873, 1882, 1890, 1900, 1907, 1922, ve 1930 seneleri hep birer buhran başlangıcı seneleridir. Bunların müddetleri birbirine nazaran çok fark ederler. Bir kaç ay içinde iyiliğe doğru dönenleri olduğu gibi senelerle uzayanları da vardır.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
İktisadiyat
BUHRANIN SONUNA
ERDİK MI?
Yazan : Prof, İbrahim FAZIL
İktisadi buhranlar istihsal ile istihlâk arasındaki muvaze-
nesizliklerden doğar. Vücut lüzumundan çok veya az gıda al-
dığı zaman nasıl hastalanırsa cemiyette de istihsal noksan ve-
ya fazla olduğu zaman o suretle bir takım rahatsızlıklar husu-
le gelir. Buhran iktisadi hayata ârız olan hastalıklardan başka
bir şey değildir. Eski asırlarda mühim olan istihsal azlığı kıt-
lık buhranlarıydı. Makinelerin ve nakil vasıtalarının tekâmü-
lü, medeniyetin ilerlemesi bunları tamamile ortadan kaldırma-
dıse de pek istisnai bir hale koydu. Buna mukabil istihsalin
aldığı büyük mikyaslar, ve bütün dünyanın mütevasıl kaplar
gibi birbirine bağlanması eski asırlarda pek az görülen, her
halde bu günkü kadar şümullü olmıyan, diğer bir nevi buhra-
ma, istihsal fazlalığı buhranlarına, meydan açtı. İktisatçılar mü-
şahedelerile bu buhranların vasati olarak sekiz on senede bir
tekerrür ettiğini ortaya koymuşlardır. Bunlara devri buhran
isminin verilmesi de bundan dolayıdır. Nitekim 1815, 1827, 1836,
1847, 1857, 1867, 1873, 1882, 1890, 1900, 1907, 1922, ve 1930 sene-
leri hep birer buhran başlangıcı seneleridir. Bunların. müddet-
leri birbirine nazaran çok fark ederler. Bir kaç ay içinde iyiliğe
doğru dönenleri olduğu gibi senelerle uzayanları da vardır.
