Özet
Her Ay gazetesinin 1937-04-20 tarihli sayısının 70. sayfasıdır.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
70 Her Ay
man kederli bulunmalı ve ne de her zaman neşeli; ne her za-
man ciddi ve ne de her zaman lâübali. Bütün şeyleri meşru bir
surette değiştirseniz insan önüne konan her hangi bir hayat
veya sanat tarzını kabul eder; kabiliyetinin takyitlerini teca-
vüz etmedikçe itiraz etmez. Musiki tarihi, musikiyi yapan in-
sanların bu takyitleri yavaş yavaş ve daha iyi anlamaları ve
musikiyi dinliyenler fikirlerinde de bu takyitlerin azalması
tarihidir. Biz (kompozitörler ve dinliyenler) her gün büyüyo-
ruz; fakat yine bir bakımdan mektep çocuğundan pek farklı
değiliz. Bu gün büyük hayranlıkla ve takdirle dinlediğimiz
musiki parçaları belki 1000 sene sonra müzelere atılacak ve ço-
cuk eğlencesi addedilecek, fakat ne de olsa - insan fikri tama-
mile değişmedikçe - insanların ortaya koydukları musiki esas-
ları değişmiyecektir.
Bu yazıya kuşlarla başladık. Çünkü kuşların çıkardıkları
parçalar bu sanatın en iptidai şekilleridir. Musiki tabii bir ih-
tiyacın itminanıdır. Bu itminanın mahiyeti devirden devire,
kompozitörden kompozitöre göre değişir.
Musiki ifadenin ilk şekli şarkı ile danstır. Bunlardan birin-
cisi fikrin heyecan ifadesi için bir vasat ve diğeri heyecanlı ifade-
nin beden hareketlerile gösterilmesi usulüdür. Birincisi esas
itibarile melodik ve ikincisi ritmik mahiyettedir.
Şarkı musikisi derhal ölçülü ritmik olur; ve bilhassa bü-
yük bir halk kütlesi tarafından terennüm edilirse, Fakat bura-
da ritmik unsur seslerin iyi tertiple yükselip alçalması kadar
esaslı değildir. Fakat dansta ritim her şeydir. Musiki aletlerin-
den mahrum olanlar bir davulla da dansedebilirlerse de fakat
davulla bir nokta üzerinde on dakika şarkı söylenemez. Hulâ-
sa edersek şerkı melodik güzellik ve melodik ifadeye meyletti-
ği halde dans ritmik canlılığa ve ifadeye meyyaldir.
Musiki ifadeye daha başından beri hizmet eden şarkı ile
dans tesirleri bütün musikide, hatta zamanımızdaki musikide
de görülür. Bach'ın bir Suit'i dansın ve Bach'ın Frugue'ü şar-
kının tekâmülüdür. Beethoven'in bati hareketi şarkının, Sker-
zo'su dansın tekâmülüdür.
İlim tarihi gibi musiki tarihi de insan veya cemiyetin te-
kâmül safhalarını gösteren vesikaları taşır. Müsbet ilimlerdeki
