Özet
Bu günkü karma karışık vaziyette vaziyet olarak görülen bir bir iki nokta vardır: Valansiyi hükümeti fabrika amelelerinin vücut verdikleri bir teşekküldür. Bu proleterye sınıfı ise, umumi nüfusun yüzde yirmisi bile değildir. Diğer tarafından, askeri hareket, tipki eskisi gibi, yani idareci sınıfin, daha doğru asılsızadelerle ruhbanı sevki ve idaresi altında gibidir. İspanyann azim ekseriyeti de bu iki ateş arasında, fakat lâkayd, akibete intizar halindedir. Köyli, içici, çifçi ve küçük müstahsıl, bu günkü kardes muharebesinin bittin fecatını, bittin ağırlığını yüklenmiştir. Üçüncü İspanya adını verebileceğimiz bu sınıf, dün olduğu gibi bu gün de, sosyal meselenin hallini ve asırlık sefaletine nihayet verilmesini bekliyor.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
12 Her Ay
Bu günkü karma karışık vaziyette vazıh olarak görülebi-
len bir iki nokta vardır: Valansiya hükümeti fabrika amelele-
rinin vücut verdikleri bir teşekküldür. Bu proleterye sınıfı ise,
umumi nüfusun yüzde yirmisi bile değildir. Diğer taraftan, as-
keri hareket, tıpkı eskisi gibi, yani idareci sınıfın, daha doğrusu
asilzadelerle ruhbanın sevk ve idaresi altında gibidir. İspanyanın
azim ekseriyeti de bu iki ateş arasında, fakat lâkayd, âkıbete
intizar halindedir. Köylü, işçi, çifçi ve küçük müstahsil, bu gün-
kü kardeş muharebesinin bütün fecaatini, bütün ağırlığını yük-
incü İspanya adını verebileceğimiz bu sınıf, dün
olduğu ayi bu gün de, sosyal meselenin hallini ve asırlık sefa-
letine nihayet verilmesini bekliyor.
Dahili harbin neticesi ne olursa olsun, İspanyaya hakiki
sulhu ve sükünu getirecek olan, orada sosyal meseleyi hallede-
cek olan kimsedir. İspanya, ötedenberi, ecnebi memleketlerden
muzaheret ve yardım beklemek hatasına tekrar düşmüş ve ken-
di memleketinin sosyal bünyesine uymayan rejimlerden istia-
neye kalkmış vaziyettedir. İspanya kanunu esasisinin hiç bir
zaman normal şekilde tatbik edilememiş olması, İspanyanın,
gerek sosyal, gerek iktisadi bünye itibarile Avrupadan çok fark-
lı olduğu halde, Avrupa rejimlerini aynen kopye etmeğe kal-
kışı büyük bir hata teşkil ettiğini isbata kâfidir.
Bu günkü temayülün de eski temayülden farksız göri
İspanyada sükünetin pek zor iade edilebileceğine delildir. İs-
panya, memleketin muhtaç olduğu ve onun hususi şeraitine
uygun olan bir organizasyonu vücude getirebilecek bir şahsi-
yete muhtaçtır. Hakikati söylemek lâzımgelirse, bu gün için,
İspanyada, böyle bir şahsiyetin mevcut bulunduğunu zannet-
miyoruz.
XYvon Jan
