Özet
Felseje, Ruhiyat ve İctimaiyat sayfasında, bir haber metni yer alıyor. Bu metin, fiziksel ve kimyasal bilgileri içeriyor. Haber, canlı maddenin mikroskobik bir ruh haline dönüştüğü ve bu durumun nedenleri hakkında bilgi veriyor. Haber, canlı maddenin mikroskobik bir ruh haline dönüştüğü ve bu durumun nedenleri hakkında bilgi veriyor. Haber, canlı maddenin mikroskobik bir ruh haline dönüştüğü ve bu durumun nedenleri hakkında bilgi veriyor.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Felsefe, Ruhiyat ve İçtimaiyat 49
fını nasıl halletmeli? Papillault'ya nazaran (9) uzvi kimyada
hayat vasıflarına oldukça yaklaşan colloide'ler gibi bazı cisim-
ler vardır. Fakat bunlarda da bütün diğer madde imtizaçları
tarzında, az çok tam bir muvazene, devamlı bir istikrar hali
görülmektedir. Çünkü onların terkibine giren maddeler yani
müvellidülmâ ve karbonun hassaları birbirini tamamlamakta
ve kendiliğinden bozulması için hiç bir sebep mevcut olmıyan
tam bir tabii ahenk vücude getirmektedir. Madde mudilesinin
microcosmigue buhranına rağmen, hiç olmazsa dışarıdan ve
kaba taslak imtizaçları itibarile bir devam, salâbet ve istikrar
manzarası göstermesi bundan ileri geliyor. Fakat hayat mudi-
lesinde karşılıklı tesirlerin ihtimaliyeti yeni bir tabii buhran
meydana çıkarmıştır. Canlı madde, ikinci derecede unsurlar
bir tarafa bırakılırsa, başlıca dört unsurdan mürekkeptir:
İdrojen, Oksijen, azot, karbon. Bunlardan idrojen ile kar-
bon bir çok cisimlerin terkibine dahil olarak ahenk ve
istikrar meydana getirdikleri halde, Oksijen ve azot hiç
bir mürekkep cisimde birleşmiyen ve birbirini tardeden
zıd vasıflara sahiptirler. Müellif, bu iki cismin hassa
ve tesirleri arasındaki zıdlığı göstermek için elektrik fırınında
onların nasıl birbirinin kuvvetini imha ettiği hakkındaki bir
çok tecrübeleri zikrediyor. Böylece canlı madde, bir taraftan
imtizaç ve ahengi temin eden diğer taraftan da her an o ahen-
gi bozmağa çalışan iki zıd kuvvetin karşılıklı tesirler mudilesi
olarak görünmektedir. Eğer hayatın terkibine dahil olan muva-
zene ve istikrar verici maddeler diğerlerine galebe çalabilsey-
di, bütün hassaları itibarile tabiatin diğer maddeleri gibi ola-
caktı. Bilâkis âhenk ve muvazeneyi bozucu maddeler galebe
çalmış olsaydı, hayati terkip bir saniye bile devam edemiyerek
parçalanacaktı. Onun her an bozulmağa meyleden, fakat yine
kendi kendini tamir ve tashih eden muvakkat bir istikrar olu-
şu bundan ileri geliyor. Bu tehlikeli muvazenenin devamı o ka-
(1) Papillaui: Des Instinets â I& personnalitö morale 1929. Bu
kitabı doktor Sevket Aziz Türkiye Antropoloji mecmuasında tercü-
me ve neşretmeğe başlamıştır. Bu kitap hakkında mumaileyh felsefe
cemiyelinde bir tebliğ vermiş ve onun etrafında ben de bazı sözler
söylemiştim.
4
