Özet
Geçen yazıda resim sanatının hususiyetleri hakkında bir kaç fikir yürüttüm. Vardığım netice, tablonun, tabiatın objektif bir taklidi olmaktan ziyade, serbest bir tefsirini şekillendiği ve objelerin, ressamın görüşüne birer mantıktı şekillendirilecek kalıp mahiyetinde oluştuğu iddiası.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
AĞAÇ
Piistik Sunatlar:
RESİM NEDİR?
Geçen yazıda resim. sanatının hususi-
yetleri hakkında bir kaç fikir yürütmüştüm.
Vardığım netice, tablonun, tabiatin objek-
tif bir taklidi olmaktan ziyade, serbest bir
tefsirini teşkil edişi, ve objelerin, ressamın
görüşüne birer mantıki şekil verilebilecek
kalıp mahiyetinde oluşları idi.
Her sanat şubesi, sahip olduğu vasıta-
ların imkânları çerçivesinden çıkamaz. Seda
olsun, kelime olsun, şekil
olsun, bu vasıtalar aynı
gayeye gider: Ahenk.
Çünkü sanat, ahenktir.
Resim sanatinin tesir
vasıtaları ikiye ayrıla-
bilir: Biri çizgi (dessin),
öteki renk, ( coloris ).
Dessin , eşyaları tahdit
etmek ve birbirinden
ayırmak için resmedilen
hat ( Conlour), siyah
ve beyazın o muhtelif
perdeleridir. ( Colors )
ise, güneş ışığının teşkil
ettiği yedi esas rengin
namütenahi kombinezonlarıdır.
Demek ki resim sanatının iki istinatgâ-
hı çizgi ve renktir. O sanatın bütün derin-
liği, bütün lirizması, bütün tesir imkânları bu
iki esaslı unsurun alimane bir muvazene-
sinden, bir terkipden çıkar. Çizgi ve renk
birer ölü anlile olmaktan çok uzaktır. On-
lara vasıta ismini verdik. Halbuki onlar, aynı
zamanda, bütün emotif imkânları kendile-
rinde taşırlar. Gözümüz, dimağımıza röfleks-
ler nakleden bir adeseden başka bir Şey
değildir. Gözden gelen hassasiyet çizgi ve
renk hassasiyetidir. Onların muayyen bir
duruşu, bir şekli, bir kıymeti, dimağımızda
o duruşa, şekle ve kıymete tekabül eden
reaksiyonlar uyandırır.
Resin çizgilerin ve renkle
OÖzenfanl - Cumpositiom
10
mücerret muvazenes
Seurat
Hat ve rengin dimağda uyandırdığı reak-
siyonları kısaca gözden geçirelim.
Düz hatlar sükün röflekesi uyandırır.
olyün şeklin bariz karaklerisliği kaime-
dir. (*) Kaim hat ve ufki hat tabiat hadi-
sesinin baş sembolüdür. (Deniz, toprak,
ağaç, insan. ) Bu iki hattın birleşmesinden
çıkan zaviyei kaime, mü-
kemmelliğin sembolüdür.
Düz hatlar, dimağda sta-
tik röfleksi uayndıran
başlıca iki unsurudur.
Münhani hatlar ha-
reket röfleksi uyandırır
ve inhinaların çokluğu
bu hareket hissini o
nisbette artırır. Yuka-
rıya doğru tevcih edilen
bir çizgi neşe, aşağıya
doğru tevcih edilen İse
hüzün hissini uyandırır.
Hatların dağılması kar-
gaşalık, karışıklık mef-
bumu ile birleşir.
Bütün bunlar, hatlar karşısında reak-
siyonlar fizyolojiktir ve ressamın kullandığı
çizgi, bu hatların, muayyen bir reaksiyon
uyandırmak maksadile terkibidir.
Renkler:
Renklerin hassasımız üzerindeki tesiri
daha umumüdir. Daha doğrusu çizgi hassa-
siyeti daha ziyade, kültürle dimağların ve
terbiye edilmiş gözlerin. harcıdır. Halbuki
renk, adeseye çarpan besbelli kıymeti ile,
bizde şiddetli reaksiyonlar uyandırır.
Renk nazariyesi malümdur. Spektroskop
altından geçen güneş şua, ile yedi renge ayrı-
(9) Amedeğ Ozenfant
