Özet
Ses dalgalarının inkisarı da, bilhassa askerlikte, gök mühimdir. Havannın sühüneti her noktada aynı olmadiği gibi her zaman rüzgârlı havada bulunmaz. Havannın alt tabakalarının üst tabakalarına nazaran daha sıcak veya soğuk olmasına, rüzgârin ses istikametinde veya muhalif istikamette esmesine göre ses dalgalarının muayyen zamanla katettiği mesafeler değişir.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
İlim ve Fen
Ses dalgalarının inkisarı da, bilhassa askerlikte, çok mü-
himdir. Havanın sühuneti her noktada ayni olmadığı gibi her
zaman rüzgârlı havada bulunmaz. Havanın alt tabakalarının üst
tabakalarına nazaran daha sıcak veya soğuk olmasına, rüzgârın
ses istikametinde veya muhalif istikamette esmesine göre ses
dalgalarının muayyen zamanda katettiği mesafeler değişir. Âdi
şerait altında muayyen bir mesafeden işitilen bir ses diğer şart-
larda (gece veya gündüz olmasına, rüzgârın istikametine göre)
işitilmiyebilir. Büyükadanın horoz, davul veya köpek sesleri
Heybeliden bazan işitilir, bazan işitilmez.
Bir odanın penceresi biraz açılırsa sokak-
Sesin difraksiyonu taki sesler odaya girip yayılır; güya pen-
cere ses membaı imiş gibi. Dalga istika-
metine aykırı vaziyette olan açıklıklardan sesin girmesi hâdise-
sine Bifraksiyon (Tekâsür) denilir, Bu hâdise açıklığın genişliği
dalga uzunluğuna, nazaran küçük olduğu zaman vaki olur. Bu-
nu ses ve deniz dalgalarında kolay görürsünüz. Lodos dalgaları-
nın Haydarpaşa dalgakıranının yanlarından kıvrılıp mendireğe
girmesi bunun canlı misallerinden biridir. Fakat ziya dalgaların-
da bu hâdiseyi görmek kolay değil. Çünkü ziya dalgaları ses
dalgalarına nazaran hemen hemen 1,000,000 defa kısadır. Ziya
ve ses dalgalarının karakteristikleri arasındaki başlıca farkın bu
difraksiyon hâdisesinde bulunduğunu söylersek pek te hata et-
miş olmayız.
(Gürültü) hoşa gitmiyen ses diye tarif edil-
? diği gibi (perdesiz ses) de muayyen bir
perdesi olmıyan sestir. Musiki sesi bir veya
daha ziyade saf tonlardan mürekkeptir. Saf tonda riyaziyedeki
ceyib münhanisile gösterilir. K
Musiki sesinin başlıca üç karakteristiği var: (1) Frekansı,
yani saniyedeki tekerrür veya teakup adedi, (2) Şiddet, ki ses
kudretile ölçülür; (3) Ton bünyesi yahut keyfiyetidir. Bir sesin
keyfiyeti sesi terkib eden basit tonların adedile değişir. Piyano-
dan çıkan bir (la) ile kemandan veya saksafondan çıkan ayni
(la) arasındaki fark bu keyfiyetten ileri gelir. Her üç cihazdan
çıkan (la) ların fundemental (aslı) dalgalarının frekansları bir-
birinin ayni olduğu halde keman telinden çıkan sesin armonik-
Musiki sesi, gürültü,
perdesiz ses
