Özet
Biraz evvel, şehir inşaatının çok pahalı olduğunu, çünkü şehir inşaatında çok yaygın (ekstansif) hareket ettiğini ve şehirde zahmetle çalışan inşaat sermayesinin dört tarafı dağlıgını söyledi. Eğer şehrinizde iktisadi şartlara uygun bir şehir inşası başarmak istiyorsanız, o zaman inşaat sermayesini planlı bir surette idare etmeniz ve temerküze doğru götürmeniz lazımdır.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
34 Her Ay
bulunan bir piyanoda bestekâr Bahın kuğularından birini çal-
mak istemeğe benzetiyorum.
Böyle bir enstruman üzerinde bittabi böyle bir kugu çala-
mazsınız, Sizin, İstanbul şehrinin inşasında, tesadüf edeceğiniz
müşküller çoktur. Unutmayınız ki bu inşada tabiatin size ver-
diği güzelliklerle geçen asırların size bıraktığı tarihi kıymetleri
telif etmek mecburiyetindesiniz, bu maksada vâsıl olabilmek
en modern bir inşa kanununa malik ölmakla kabildir. Bugüne
kadar tatbik edegelmekte olduğunuz istimlâk usulile şehrin 1s-
laha muhtaç kısımlarında ancak yeni yürümeğe başlıyan kü-
çük bir çocuk adımları beklenebiliyor.
Biraz evvel, şehir inşaatınızın çok pahalı olduğunu, çünkü
şehir inşaatında çok yayılmış (ekstansif) hareket ettiğinizi ve
şehirde zahmetle çalışan inşaat sermayesinin dört tarafa da-
gıldığını söyledim. Eğer şehrinizde iktısadi şartlara uygun bir
şehir inşası başarmak istiyorsanız, o zaman inşaat sermayesini
plânlı bir surette idare etmeniz ve temerküze doğru götürmeniz
lâzımdır.
Bunun için meselâ Almanyada, bazı Alman şehirlerinde
doğrudan doğruya şehir idarelerinin koydukları nizamlarla mu-
ayyen mıntakalarda inşaatı menettikleri gibi sizin de muayyen
mıntakalarda inşaatı menetmeniz lâzım gelir. Gene bu cümle-
den olmak üzere çok ihtimamla hazırlanmış plânlardan sonra
inşaat yapmak istiyenlere öyle inşaat mıntakaları göstermeli-
siniz ki artık buralarda bağlanan sermaye devir devir imhaya
maruz kalmasın, fakat bilâkis kıymet tezayüdüne mazhar olsun.
Gene bu maksada varmak için her cihetten örnek olabilecek nü-
mune mahalleleri vücude getirmelisiniz; bundan sonra bütün
kuvvetinizi şehrin inşaata en müsaid olan birkaç noktasına
toplamakla beraber, diğer taraftan da şehir bünyesinin inşası
için beş senelik bir program hazırlamalısınız.
32 — Bunları söyledikten sonra şüphesiz soracaksınız ki
böyle muayyen plân içinde inşaata başlamak için parayı nere-
den bulalım? bu sualinize ben de bir sual ile mukabele edece-
ğim. Bugün şehirde senede iki bin yeni mesken ikametgâh in -
şasma hasrolunan sermaye nereden geliyor? Acaba bu sermaye
bugüne nazaran muayyen bir plân içerisinde idare olunamaz
