Özet
En eski zamanlardan beri İngiltere, hakkinda üstünde, bütün politika kuvvetlerinin üstünde kanun olduğu fikrini beslemiş ve bu fikri müdafaa etmiştir. İngilizlerin Magna Charta [**] Hukuk beyannamesi gibi muhtelif isimlerle müteakip krallara tekrar ettileri formül «İngiltere kanunlarının değiştiğini istemiyoruz» mahiyetindedir. 14. üncü asrda bir İngiliz hukukçu: «Bir İngiliz krali memleket kanunlarında keyfine göre hiç bir değişiklik yapamaz; zira hukümetinin vasfi yalnız kral değil, aynı zamanda da kanunıdır» diyor.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
zamı
ngil-
rTupa
vam-
D
tlere
erini
yap-
ngil-
yIsız
bun-
icbar
'vetli
nüd-
adığı
için
mü-
zinci
yok-
tebit
ıkayı
umu
si lâ-
ı ka-
. fik-
'mle-
edir.
Siyaset ve İktisadiyat 19
En eski zamanlardanberi İngiltere, hakkın üstünde, bütün po-
litika kuvvetlerinin üstünde kanun olduğu fikrini beslemiş ve
bu fikri müdafaa etmiştir. İngilizlerin Magna Charta (*) Hu-
kuk beyannamesi gibi muhtelif isimlerle müteakip krallarına
tekrar ettikleri formül «İngiltere kanunlarının değiştiğini iste-
miyoruz» mahiyetindedir. 14, üncü asırda bir İngiliz hukuk-
çusu; «Bir İngiliz kralı memleket kanunlarında keyfine göre
hiç bir değişiklik yapamaz; zira hükümetinin vasfı yalnız krali
değil, ayni zamanda da kanunidir» diyordu.
Bütün bunların neticesi olarak, İngilterede tasavvurumu-
zun fevkinde bir (şekillere hürmet) hissi doğmuştur. İşte bu-
nun bir kaç misali: Sekizinci Henri, hükümdarına isyan etmiş
olduğunu zannettiği için, (Saint Thomas of Canterbury) nin is-
mini takvimdeki aizze meyanından silmek istediği vakit, hâkim-
lerine çoktan ölmüş olan (Saint Thomas) aleyhine, azizlik ma-
kamını sui istimal etmek cürmile takibatta bulunmalarını em-
retti; ve ölü bütün nizamata uygun bir tarzda mahkeme önün-
de isbatı vücut eylemeğe davet edildi. Eğer kral bitaratlığını
göstermek için, maznunun müdafaasına, ücreti krallık tarafın-
dan ödenen bir avukat tayin etmemiş olsaydı (Saint Thomas)
gıyaben mahküm edilecekti.
Diğer bir misal: Napolöon (Bellörophan) gemisi ile İngil-
tereye gildiği vakit, bir çok İngilizler, hakkında Habeas Cor-
pus (**J kanununun tatbikini istediler; bu düşmanı müdafaa
eden, ve amirale, imparatoru serbest bırakmak emrini gönde-
ren İngilizler bile oldu.
Bu demek oluyor ki İngilterede daimi bir kanuna riayet
ananesi vardır; bu, İngilterenin milletlerarası vaziyetini tet-
kik ederken tekrar göreceğimiz bir vastıdır.
(*1Magna Charta, memleketin serbesti ve ahalinin adalet ile ida-
re olunmasına dair 1215 de isdar edilen meşhur hattı kralidir.
(**1 HABEAS CoRPus; aynen tercümesi «cesedini gelir». İngilterede
her hangi bir kimse tevkif ve hapsedildiği takdirde hâkimin, sebebi
tevkifi huzurunda izah edilmek üzere mevkufju huzuruna getirmeleri
hakkında hükümet memurlarına 1sdar ettiği emirdir. Hâkim tarajın-
dan bu emrin ısdarı İngilizlerin şehsi hürriyetlerini temin eden mü—
him istinatgâhlardan biri addolunur.
KE
