Özet
Rotaryenlere Bilgi İşlem Nasihatleri.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Rotaryenlere
Bilgi İşlem Nasihatleri
Ali Tuğrul Anıldı
Ege Bilgi İşlem'in kurucusu
Cem Musullugil, geçtiğimiz
ay İzmir Rotary Kulübü'nün
bir toplantısına konuşmacı
olarak katıldı ve
dinleyicilere işyerleri için
bilgisayar seçimi
konusunda bilgi verdi.
Musullugil'in konuşması,
Rotaryenler arasında
olağandışı bir ilgi görmedi
ama, o gün salonda
bulunanların tümü, pek
olağan olmayan bir
şekilde, konuşmayı baştan
sona dikkatle dinledi.
Bunda “baş”la “son”
arasında çok uzun bir süre
geçmemesi, yani
Musullugil'in sözü gereksiz
yere uzatmaması da
önemli rol oynadı.
İşyerinde bilgisayar kullanımına geçi-
şin ilk adımı, her türlü girişimde olduğu
gibi, karar vermekle başlıyor. Ancak bu
karar karpuz alırken verdiğimiz türden
olmuyor, yani danışman firma ile veya
bilgisayar bayii ile gireceğiniz ilişki bir
tüketici-karpuzcu ilişkisinin çok ötesine
uzanıyor. Cem Musullugil bir donanım,
yazılım ve danışmanlık kuruluşunun yö-
neticisi, yani bu ilişkinin odağında bir in-
san olarak, konuşmasına çok yönlü ka-
rar verme sürecini değerlendirerek baş-
ladı:
“Bilgisayara geçerken, bilgisaya-
ra 'evet' ya da 'hayır' deme aşama-
sındayken, bazı yanlış eğilimler orta-
ya çıkabilir. 'Ncsıl olsa bunların hepsi
aynı, zaten alt tarafı muhasebe, müş-
teri ve stok kaydetmeyecek miyim?"
diye düşünenler olabilir. 'Hele önce
makineyi bir alalım da' demek, doğ-
ru bir düşünce değildir. Karar vere-
20
bilmek için bir ön çalışma süreci ge-
reklidir. Önce işyerinizin, fabrikanızın,
ofisinizin teknik ya da idari iş akı-
şı mekaniğini incelemek, bir model
oluşturmak zorundasınız. Bu model
bilgisayarlı sisteme en acil ya da en
rantabl olarak hangi noktadan otur-
tulmalıdır, bunu düşünmek zorunda-
sınız. İşyerinizin büyümesi ya da bil-
gisayar sisteminizin tüm birimlere za-
man içinde yaygınlaştırılması duru-
munda yapılan yatırımın yeni duru-
ma, yani büyümeye ayak uydurup
uyduramayacağı da, üzerinizde du-
rulması gereken bir konudur.”
Eldeki imkânları ve proje aşamasın-
daki verileri iyice incelediniz, ya da
rakiplerinizin yeni teknolojiyle çalışma-
ya başladıklarını duyup altta kalma-
maya karar verdiniz. Akıl kârı olduğu-
na inandığınız için de olsa, şan şeref
için de olsa, sonuçta bilgisayar ala-
caksınız, yani bir geçiş sürecinin eşi-
ğindesiniz. Cem Musullugil'e göre bu
noktada durup işyerinizin sağlıklı mo-
delini çizmeniz, bilgisayardan ne iste-
diğinizi tam açıklığa kavuşturmanız
gerekiyor.
Musullugil, bilgisayarlı iş düzenine
geçerken yapılması gereken çalışma-
ları iki ayrı çerçevede örnekledi: “Di-
yelim ki, bir firma üretim planlamar-
sını bilgisayarla yapmak istiyor. Fir-
manın endüstri mühendisi tezgâhla-
rın bir birim iş süresini kapsayan za-
manlama modeli çıkardı. Bu örnek-
te makine ile programın hazır olma-
sına karşın, program için veri bekle-
mek ve makineyi belli bir süre kulla-
namamak tehlikesi vardır. İkinci bir
örnek olarak, aynı bilginin değişik
formlara değişik mânâlarda yazıldı-
ğı bir işletmeyi örnek alalım. Bilgisa-
yarlı sisteme geçildikten sonra eğer
bu bilgi aynı şekilde kullanılmaya,
aynı şekilde değerlendirilmeye de-
vam ederse, hatalı sonuçlar alınması
kaçınılmazdır. Sağlıklı çıkarılmamış
model yüzünden, bilgisayarın yalnız-
ca depolama özelliğinden yararla-
nılmış olacaktır...
Eğer depoladığınız bilgiler içerde
kalıyor ya da bazı işlerin doğru ya-
pılıp yapılmadığını kontrolde kulla-
nılıyorsa, bilgisayardan gerekli veri-
mi alamıyorsunuz demektir. Örneğin
basit bir faturalama programı, bilgi-
sayarda kesilen faturanın satılan
miktarı stoktan düşmesi, cari hesap-
lara işlemesi gibi işleri kolayca ya-
par, bu normaldir. Ama bence
önemli olan, yıl sonunda, kesilen fa-
turaları, müşteri ve belli aralıklar ba-
zında firma yöneticisine rapor ede-
bilecek düzeyde bir kullanım ger-
çekleştirilebilmesidir.”
Bilgisayara geçiş süreci boyunca,
gerek karar gerekse danışma ve mo-
delleme aşamalarında temel mantık
ne olmalı? Cem Musullugil bunu da
cevaplıyor: “Sonuç olarak model-
den çok şey isteyin. Çünkü alacağı-
nız makineler, eskiden yapamadığı-
nız birçok şeyi yapmaya yeterlidir.”
İşletmenin modeli, sorunların belir-
lenmesi ve iş akışının denetlenebilme-
si açısından basit bir şema oluşturu-
yorsa, hazır programlar kullanmakta
yarar var. İşletmenin gereksinimlerine
göre saptanan belli özellikler, prog-
ram seçiminde, hazır program edine-
bilme imkânları ile programlama ka-
pasitesi de bilgisayar seçiminde
önem verilmesi gereken noktalar. An-
cak bu tür değerlendirmelerde bulun-
mak, Cem Musullugil'in de belirttiği gi-
bi, bir hayli güç: “Eğer bu modeli siz
çıkaramayacaksanız iki seçenek
var. Ya bir danışman firmaya başvu-
racaksınız ya da bünyenize bu işten
anlayan birisini dahil edeceksiniz.
Danışman firma ile görüşürken, on-
ların size vereceği raporları birlikte
değerlendirirken, aklınıza takılan her
şeyi sorulara dönüştürmelisiniz. Her
türlü isteğinizi danışmanınıza bildir-
melisiniz...
Bu aşamalardan sonra artık sıra
donanım ve yazılım seçimine gelmiş-
tir. Yazılım seçimi çok belirleyicidir,
