Özet
Veri Düzenleri.
Leonard Shapiro.
ÇEVİREN: Jülide Ergüder.
Yeni bir database sistemi satın aldınız. Bir dBASE II, Superbase ya da bu benzer bir şey. Yeni oyunçunuz çok mu çok sevirsiniz. Raporlarını artık bucakucu yazabilirsiniz, herhangi bir konuda özel malumat edinmek istediyiniz, nasıl böyle kolayca erişebilirsiniz. Database'ınız ile daha çok ve çeşitli şeyler yapabilemiyiz arzu ettiğiniz ve böylece sisteminize durmaksızın yeni bilgiler eklediniz. Başka olanı database sisteminizin kulandılabilecek için kuyruk oluyor. Bu konu üzerine yeni birik yükleme yöntemi kafaya yormaya başladınız. Sistemde yeni dosyalar ve dosyalarla yeni bilgiler yığıldıca yükseliyor.
Ve maaleme birlikteki birim için ocunu kaparmaya başladınız. Database kütüphanelerine ne yüklediğiniz tam ve kesin olarak hatırlayamıyorsunuz. Ayni bilgi farklı farklı dosyalarla da gibi geliyor. Bir program ya da bir database kütüphanesi değiştiğinizde, obur programlar ve kütüphaneler etkileniyor. Yeni bilgi yükleme istediyinizde, bazı kütüphaneleri genişletilmesi mi yoksun yeni bir kütüp alımı mı gerekiyebilir bir türlü çıkar verimliyoruz. Database'nin yeni bir yapımının siddetti ihtiyacısı var. Database'ın içeriği düzenlemeye yöntemini ileklerin tattik etmeşin. Tipki, programların yaplanan programların ileklerini uygulamanız gerektiğibi gibi.
Dosyalar da Yapılanabilir.
Yaplanmış programları kullanmadan evvel, geniş programlar kaydeden hepsi, lendiğiniz gibi uzun ve idaresi müsikli programlardan işkayet eder dururak. Yaplanmış programların ilekleri, WHILE, IF vb. birkaç mifik yapıta kullanarak küçük program modüller oluşturur. Yolu gosterdi ve programınız daha anlarsız olması sağladı. Bu sistem içeriği yaradı. Yaplanmış programların hem kurtarları giderilmesi hem de sureli bakımı daha kolaydı. Aşında, yaplanmış programla öylesine geniş kabul görür ki, dBASE gibi bilgisayar "dilleri". -GOTO ifadelerini atlayıp yaplanmış programların yapı taşla- rını dahil eterek birakıncı kapsama- na aldı.
Verilerin düzenlemesi, bilgilerin ya- pılan programların program- nıza bağlıdır. Bir programın bir ü- rümenin temin eden bir ilekler ve araları butündür. Bu yöntem, mikro bilgisayar camiasında nisbeten az bi- liyinir. Ama, asıl bilgisayar cemati- nin başka isimleri tarafından yillardan tanişler. Verilerin sisteminin farklı yönlerine (vecherlerine) database düzen- leme teorisi, normalleştirme ya da veri örneklendirmesi denilir. Bu makalede verilerin düzenlenme- si yönteminin üç önemli ilkesi tartış- cağız. 1. Verilerin programların ka- dar önemlidir. 2. Veri kütüphanelerini ya- pısı neredeyse içerikleri derecesinde önem taşır. 3. Bazi dosya düzenlemeleri tehlikelidir.
İmdat.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
Veri düzenleri
Leonard Shapiro
ÇEVİREN: JÜLİDE ERGÜDER
Yeni bir database sistemi satın aldı-
nız. Bir dBASE Il,Superbase ya da bu-
na benzer bir şey. Yeni oyuncağınızı
çok mu çok seviyorsunuz. Raporlarını
artık çabucak yazabiliyorsunuz, her-
hangi bir konuda özel malumat edin-
mek istediğinizde, hazır bilgiye kolay-
ca erişebiliyorsunuz. Database'inizle
daha çok ve çeşitli şeyler yapabilme-
yi arzu ettiniz ve böylece sisteminize
durmaksızın yeni bilgiler eklediniz.
Başkaları da database sisteminizi kul-
lanabilmek için kuyruk oldular. Bunun
üzerine yeni bilgi yükleme yolları üze-
rinde kafa yormaya başladınız. Siste-
me yeni dosyalar ve dosyalara da ye-
ni bilgiler yığıldıkça yığıldı.
Ve malzeme biriktikçe ipin ucunu
kaçırmaya başladınız. Database kü-
tüklerine ne yüklediğinizi tam ve ke-
sin olarak hatırlayamıyorsunuz. Aynı
bilgi farklı farklı dosyalardaymış gibi
geliyor. Bir program ya da bir data-
base kütüğünü değiştirdiğinizde, öbür
programlar ve kütükler etkileniyor. Ye-
ni bilgi yüklemek istediğinizde, bazı
kütüklerin genişletilmesi mi yoksa ye-
ni bir kütük açılması mı gerektiğine bir
türlü karar veremiyorsunuz. Data'nızın
yeni bir yapılanmaya şiddetle ihtiya-
cı var. Database'inize verileri düzen-
leme yönteminin ilkelerini tatbik etme-
lisiniz. Tıpkı, programlarınıza yapılan-
mış programlamanın ilkelerini uygular-
manız gerektiği gibi.
Dosyalar da
Yapılanabilir
Yapılanmış programlamayı kullan-
mazdan ewvel, geniş programlar kay-
deden hepimiz, lenduha gibi uzun ve
idaresi müşkül programlardan şikayet
eder dururduk. Yapılanmış program-
Iamanın ilkeleri, WHILE,IF vb. birkaç Mi-
nik yapıtaşı kullanarak küçük prog-
ram modülleri oluşturma yolunu gös-
terdi ve programınızın daha anlaşılır
olmasını sağladı. Bu sistem işe yara-
dı. Yapılanmış programların hem ku-
surlarının giderilmesi hem de sürekli
bakımı daha kolaydı. Aslında, yapı-
lanmış programlama öylesine geniş
kabul gördü ki, dBASE gibi bilgisayar
“dilleri” -SOTO ifadelerini atlayıp ya-
pılanmış programlamanın yapı taşla-
rını dahil ederek- birkaçını kapsamı-
na aldı.
——w © Ormodore
Verilerin düzenlenmesi, bilgilerin ya-
pılanmış programlamanın programı-
nıza sağladığı türden bir örgütlenme
(iç düzen) temin eden bir ilkeler ve
araçlar bütündür. Bu yöntem, mikro
bilgisayar camiasında nisbeten az bi-
liniyor. Ama, asıl bilgisayar cemaati-
nin başka isimleri tarafından yıllardır
tanınıyor. Verilerin sisteminin farklı yön-
lerine (veçhelerine) database düzen-
leme teorisi, normalleştirme ya da veri
örneklemesi deniliyor.
Bu makalede verilerin düzenlenme-
si yönteminin üç önemli ilkesini tartışa-
cağız: 4. Verileriniz programlarınız ka-
dar önemlidir. 2. Veri kütüklerinizin ya-
pısı neredeyse içerikleri derecesinde
önem taşır, 3. Bazı dosya düzenleme-
leri tehlikelidir.
İmdat
İşinizde bir bilgisayar programlama
guru'su (mürşit) sayılıyorsunuz. Herkes
yardımcı olmanız için kapınızı aşındı-
rıyor. Bilgisayar programlama bağ-
lantılarına ((Bak. Şekil 4.) ilişkin, HELP
(İmdat) adlı düzenlenmiş bir databa-
se kütüğünüz var. Help'teki her kayı-
tın da üç alanı var: Bilgisayar ürünü-
nün ismi, bu ürünle bağlantı kuracak
kişinin adı ve bu kişinin bulunabilece-
ği bir telgraf numarası.
Bu bilgiyi Help database'inizden çı-
karabilmek amacıyla Findhelp adlı
bir program hazırladınız. Findhelp ile
bilgisayar ürününün adını verdiğiniz-
de, Findhelp anına size yardımcı ola-
cak kişinin adı ile telefon numarasını
ekrana düşürecektir. Programı herke-
sin hizmetine sunun, bu sayede çok
sayıda kişi bu programdan istifade
edebilecektir. Bilhassa, firmanızda en
çok rağbet gören Paperclip kelime iş-
leme programında yardımcı olabilir.
Programınız, Paperclip konusunda
yardım için Esin'e başvurulması tali-
matını veriyor, ama Esin bazen meş-
gul olabiliyor. Doğan, Esin ölçüsünde
yardım edemese de, Doğan'ın her an
el altında olduğunu keşfediyor. Böy-
lece, Doğan'ın adını Help database'e
ekliyor (Bak. Şekil 2).
Ama, bu yeni durum anında bir me-
sele yarattı. Findhelp programını ha-
zırlarken, Help dosyasındaki bilgisaya-
rın her parçası için bir bağlantı mev-
cut olduğunu varsaydınız. Şimdi, Pa-
perclip hakkında bilgi isteyen herke-
se program Doğan'ın ismini veriyor.
Yardım konusunda en fazla yardımcı
olabilecek Esin'in oGdı bile geçmi-
yor hiç.
Bu misal, veri biçimlendirmenin ilk iki
ilkesini canlandırıyor. Yusuf, Doğan”
ın ismini Help dosyasına ekleyerek,
Findhelp programını olduğundan da-
ha az yararlı bir hale getirdi neredey-
se, Findhelp programına bir çomak
sokulmuş gibi oldu. Uzun lafın kısası,
zayıf veriler, zayıf programlar kadar
zararlı olabilirler.
Bire bir ilkesi:
İkinci ilke, veri dosyalarınızın yapısı-
nın taşıdığı önemle ilgili. Yusuf dosya-
dan herhangi bir şey çıkarmasa da,
bu misaldeki zararın meydana gele-
ceğine dikkat buyurunuz, lütfen. Yu-
suf, her bir bilgisayar başına ancak bir
bağlantının kaydedilebileceği şeklin-
deki bağımlılık esasını ihlâl etti. Find-
help programını hazırladığınızda, bu
esası varsaymıştınız, ama Yusuf'a Help
dosyasının yapısını açıkladığınızda,
yalnızca dosyadaki üç alanın içerik-
lerini izah ettiniz. Bağlantı alanının
ürün alanına bağımlılığı esası dahil,
dosyanın yapısını anlatamadınız.
“Ürün > Bağlantı” işareti bu bağ-
lantıyı ifade eder. Bağlantı alanında
yalnızca bir tek değerin Ürün alanın-
daki her bir değere tekabül etmesi
demektir. Şekil 2'de bağımlılık esası-
na uyulmuyor zira, aynı ürüne (Proc-
word) iki ayrı bağlantı (Doğan ve Esin)
verilmiş. Ürün > Bağlantı bağımlılı-
ğını bir başka ifade şekli de şudur:
Ürün alanı Bağlantı alanını belirler.
Ürünz > Bağlantı gibi bağımlılıklar,
belki de, database sistemlerinde
mevcut en önemli yapı türüdür. Me-
sela, kullanıcı kimlik numaralarını da
içeren müşteri database sistemlerin-
de, genellikle kimlik (ID) numarası,
müşterinin adına bağlıdır. Yani, bir
müşteri için yalnızca bir tek kimlik (ID)
numarası tahsis edilmiştir. Müşteri dos-
yalarını düzenleyenler sistemde bu
bağımlılık ilkesini esas alan program-
lar mevcut olup olmadığına dikkat et-
melidirler. Ki, bu sayede, yeni bir müş-
terinin ismi ilave edildiğinde, aynı ada
kayıtlı başka müşterilerin de bulunup
bulunmadığını denetleyebilsinler.
Tehlikeli Dosya
Düzenlemesi
Bağımlılıklar, bazı düzenlemelerin
tehlikeli olduğuna dair üçüncü ilke
açısından da temel bir ağırlık taşır. Bu
ilkeyi de bir başka örnekle canlandı-
racağım.
Esin size telefon edip telefon numa-
EM AE e a e şi
a
9
