Özet
Hakimane ve akılâne muhavereler ise şairin akıl ve hakim olduğuuna delildir. Onun sözleri açıkça der ki: 'Bu adam himmet ve gayret bakımından ümeradan, hikmet bakımından ise hükemadandır.'.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
142 Her Ay
Hakimane ve âkılâne muhavereler ise şairin âkıl ve hakim
olduğuna delildir. Onun sözleri açıkça der ki: «Bu adam him-
met ve gayret bakımından ümeradan, hikmet bakımından ise
hükemadandır.»
Bir vücut nasıl iki türlü düşünür. Ancak bu bir tende iki
ruhun yerleşmiş olmasile kabildir. Firdevsi yüzlerce hünere
malik bir şahsiyettir. Hâşâ sümme hâşâ, Allah değilse bile mu-
hakkak peygamberdir. Bir aktör sahnede iki rolü muvaffakı-
yetle başarsa çok yüksek bir san'atkâr sayılı Firdevsi şeh-
name sahnesinde biribirine muhalif yüz kıyafete bürünüyor:
Memleket zapteden emir, asker çeken bir serdar, âkıl bir ve-
Zir, mecnun bir şair. Padişahların konuşmaları, devlet
nin muhavereleri hepsi tamamen Firdevsi'nin ke
mahsulüdür. Perdenin haricinde hikmet ve
Perdenin içinde herkes tarafından beğenilmiş bir şaird
dişahlık tahtında (Feridun), asker önünde (Rüstem), ihtişam
ve debdebede (İskender), kerem ve ihsanda (Dârâ) dır. İtizar
ettiği zaman toprak, çalışma zamanında su, heybet vaktinde
ateş, lütuf sırasında yadır. Rey ve tedbirini beyan etme-
ğe başladı mı yüz bin vezire üstün olur. Bu vezirlerin herbiri
bin dehaya sahip olsa dahi.
İşret meclisinde bir yaştır Zühdü tekvada ise duası
daima kabul edilen bir derviştir. | Tehlikeli
mek lâzımgeldi mi bir dağ, ihsan ve vergi sıralarında bir de-
niz kesilir.
Böyle bir hasbihalde onun meziyetlerini sayı bil
değildir. Onun vazıh sözleri gösteriş ve riyada
Ey büyük adam, ey Firdevsi, senin hakkında söylenmesi
lâzımgelen şeylerin binde birini dahi söyliyemedim, Ancak se-
ni överim. Zira bu hilekâr insanlar arasında övülmeğe lâyık
birisini tanımıyorum.
Dünyada yaşadığımız müddetç ni
hur adam, senin şehnamen bizi diriltmiştir,
senin ayrılığından daha nekadar
