Özet
Bu devrenin şayını dikkat hâdisesi Shakespeare'in Fransız tiyatrosu üzerindeki tesirlerini teşvik eden bir eserin intisari şekillendir. Maafili, aynı zamanda, Fransız üniversitelerinde, - nöktal hareket Edebiyat tarihi olmakla beraber - Mukayeseli edebiyat mevzularına ait doktora tezleri yapılmaya başlandı.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
150 3 Her Ay
bi tesir noktasından ehemmiyetini göstermeğe gayret edenler
oldu. Bu devrenin şayanı dikkat hâdisesi Shakespeare'in Fran-
sız tiyatrosu üzerindeki tesirlerini tetkik eden bir eserin intişarı
teşkil eder. Maamafih, ayni zamanda, Fransız üniversitelerinde,
- noktai hareket Edebiyat tarihi olmakla beraber - Mukayeseli
edebiyat mevzularına ait doktora tezleri yapılmağa başlandı.
Mukayeseli edebiyat tarihinin enkişafı ve esaslı bir şekilde
teessüsü üzerinde, bir diğer ilmin, bilhassa Mukayeseli lisani-
yatın fazla tesiri olmuştur. 19. uncu asrın başında inkişaf etmiş
olan bu ilim taraftarları, Lâtin, Cermen dillerile uğraşan bir çok
âlimler, bu dillerin Kurunu Vustaya ait metinlerini inceden in-
ceye tetkik etmeğe başladılar. Tecessüslerini Mukayeseli lisan
sahasından, Avrupa edebiyatlarının Kurunu Vustası üzerine tev-
cih etmiş olan bu âlimler arasında, bazı tarihi veya menkıbevi
tip ve kahramanlardan milli hudutları aşmış olanlarını tetkik
etmek çabucak moda haline geldi. Don Juan, Faust hakkında
bir çok tetkikler neşredildi. Maamafih, bu tetkikler tamam ol-
masalar bile, uzaktan veya yakından Mukayeseli edebiyat tetkik-
lerine bir nevi mübeşşirlik vazifesi görmüş oluyordu.
Fakat, 19. uncu asrın üçüncü rubunda - 1860 ile 1885 sene-
leri arasında - Mukayeseli edebiyatın doğrudan doğruya meşgul
olduğu meselelerden biri olan tesirler hakkında makaleler ve
eserler neşredilmeğe başlandı; bu eserlerin metodunda, ilmin
bu gün almış olduğu belli başlı istikametleri bulmak mümkün-
dür; bu neşriyatın bir kısmı, Fransız ve Alman edebiyatları ara-
sındaki münasebetleri, Almanyada Shakespeare veya Dante
tesirlerinin tarihini, bir kısmı da Almanya, Fransa ve İngiltere-
nin mukabil edebi tesirlerini tetkik etmektedir. Bazı âlimler de,
yabancı memleketlerde, Almanya veya Fransada yabancı tesirler
hakkında umumi mutalâat serdetmekle iktifa etmişlerdir.
Ayni devirde, muhtelif memleketlerin üniversitelerinde,
gayri muntazam olmakla beraber, Mukayeseli edebiyat dersle-
rine hususi bir ehemmiyet atfedilmeğe başlandı. 1870 den itiba-
ren Napoli'de, Torino'da ve Cenevre'de bu ilmin kürsüleri açıl-
di. Bu kürsülerde tedris edilmekte olan umumi derslerin makâ-
le veya kitap halinde neşredilmesi, münevver zümre arasında
Mukayeseli edebiyat mefhumunun, ve tetkiklerden elde edilen
