Özet
Merhum Ebüzyiye Tevfik [bey] kırk yıl evvel namına mensup - mecmuya yazdıgı «Ricali mensiye» unvanlı makalede: «Ricali mensiyem sırasında nevileri şahıslarına münhasır öyle zatlar vardır ki akvami garbiye arasında görülen emsalının namlarına heykeller rezkolunmuş ve ihtisas ettikleri mesleklerini gösterir levhalar tasvir edilmiştir. Bizde ise bir karma sonrere belki isimlerini bile yâdedecek adam bulunmayacaktır. Bir millet, dairei kavmiyetinde zuhur eden ezkiyayı ve her sınıfin taarif etmiş eşhasını mahiyeti hakikiyelerile tesvir ederek ahlâfın märizi ittlâına terketmekle mukelleftir. Evasfi ihtisasların haber verdiğimiz zatların ahvali hususiyelerine vakif olanlar, malumatlarını cem'ile gazetelere ihda etseler eşhası tarihîyeyi ihya etmiş olurlar» der ve ediplerden, şairlerden, muharrirlerden, nedimlerden, nekregülardan ve mukallitlerden bazıları nam isimlerini kaydeder.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
UNUTULAN ADAMLAR
Yazan: İbnülemin Mahmut KEMAL
Merhum Ebüzziya Tevfik |bey| kırk yıl evvel - namına
mensup - mecmuaya yazdığı «Ricali mensiye» unvanlı makale-
de: «Ricali mensiyemiz sırasında nevileri şahıslarına münhasır
öyle zatlar vardır ki akvamı garbiye arasında görülen emsalinin
namlarına heykeller rekzolunmuş ve ihtisas ettikleri meslekle-
rini gösterir levhalar tasvir edilmiştir. Bizde ise bir karın son-
re belki isimlerini bile yâdedecek adam bulunmıyacaktır. Bir
millet, dairei kavmiyetinde zuhur eden ezkiyayı ve her sınıfın
taarüt etmiş eşhasını mahiyeti hakikiyelerile tesvir ederek ah-
lâfın mârızı ıttılâma terketmekle mükelleftir. Evsafı ihtisas-
larını haber verdiğimiz zatların ahvali hususiyelerine vakıf olan-
lar, malümatlarını cem'ile gazetelere ihda etseler eşhası tarihi-
yeyi ihya etmiş olurlar» der ve ediplerden, şairlerden, muharrir-
lerden, nedimlerden, nekregülardan ve mukallitlerden bazıları-
nın isimlerini kaydeder.
Mükerreren söylendiği veçhile biz, eslâfı ihmal etmekte
pek ileri gidenlerdeniz. Eslâfını öğrenmekte ihmal gösteren bir
cemiyet, tarihini unutuyor demektir. Tarihi yapan vakalardır.
Vakaları yapan da eşhastır. Eşhas olmasa ne vaka olur, ne de
tarih.
Tarih okutanlar ve okuyanlar, eşhası tetebbü ettikten ve
mahiyetlerini anladıktan sonra eserlerini (vakalarını) görmeli-
dirler, Biz, tarih okuyoruz ve okutuyoruz, eşhasın isimlerini
vakalarında görüyoruz, yalnız o vakadaki hallerine vakıf olu-
yoruz.
