Özet
İşte Wells, bu noktada «yeni bir iktisadi organ, yeni bir müssese» kurmak fikriyi ortaya atıyor ve bu «dünya ansiklopedisi» adını veriyor. Bu organ, dünyamızın fikri vasfını tebliğ edecek, günlük siyasi, iktisadi ve ekonomik hayatımız üzerinde nazif ve müssess olacak. Bu müssese, modern iktisadi mekanizmada noksan olan unsuru yaratacaktır.
Diğer Dergiler
Tam metin içeriği
İlim ve Fen 107
için elzem olan vasıflardan, tatbikatın tevlit ettiği alışkanlık-
lardan, meselâ kanunşinasların, doktorların, kelimenin tam
manasile içtimai bakımdan tanzim edilmiş meslek erbabmın
sahip oldukları müşterek menfaatlerden ve müşterek faaliyet-
lerden hiçbirisi onlarda yoktur.
Güzide bir mütehassıs, kabiliyeti ve istidadı dolayısile kıy-
metlidir. Fakat bu, onun, umumi ölçüler noktai nazarından fa-
ik bir insan olduğu manasını tazammun etmez. Hattâ, ihtısası
dolayısile, orta fikir seviyesine mensup bir kimseden daha az
becerikli ve daha az salâhiyetli olabilir. İlim adamlatının de-
gil, bizzat ilmin siyasetlerimizi canlandırmasını ve dünyayı
idare etmesini istiyoruz.»
İşte Wells, bu noktada «yeni bir içtimai organ, yeni bir
müessese» kurmak fikrini ortaya atıyor ve buna «dünya ansik-
lopedisi» adını veriyor. Bu organ, dünyamızın fikri vasfını
tebdil edecek, günlük siyasi, içtimai ve ekonomik hayatımız
üzerinde nafiz ve müessir olacaktır. Bu müessese, modern iç-
timai mekanizmada noksan olan unsuru yaratacaktır.
Wells, dünya ansiklopedisinin, ferdin hayatına nasıl gire-
ceğini ve ona nasıl nüfuz edeceğini şöyle izah ediyor.
Vatandaş cephesinden mütalea edilince, dünya ansiklopedi-
si, gerek kendi evinde, gerek civar bir evde, yahut umumi bir
kütüphanede veya bir mektepte mevcut ciltlerden mürekkep
bir eserdir. Bu ciltlerde, o vatandaş, fazla zahmet çekmeden
ve yorulmadan, içtimai nizamımızın ana prensiplerini, açık ve
kolayca anlaşılır bir lisanla yazılmış olarak bulacaktır. Bu cilt-
lerde, o prensiplerden başka, ilmin her sahasında bilinmesi
şart olan başlıca malümat ve hususiyetler, kâinatımızın tam
ve tafsilâtlı bir izahı, bir cihan tarihi umumisi ve icap ediyor-
sa, bilginin iptidai membalarını gösterir tam bir fihrist te bu-
Junacaktır.
Pek çok metotlara ve fikirlere mevzu teşkil eden ilim sa-
haları için, bu ansiklopedide, muhtasar malümatla iktifa edil-
meyip, itina ile seçilmiş fikirler dercedilmiş olacaktır.
Dünya ansiklopedisi, her bahiste yüksek salâhiyet sahibi kim-
selerin tasvibi ile ve büyük bir dikkatle intihap ve cemedilmiş
hulâsaları, tenkitlerile birlikte ihtiva edecek ve bütün bunlar
